SOSYAL BİLİMLER LİSELERİ

Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. Atatürk

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
Anasayfa Erol Güngör EROL GÜNGÖR

EROL GÜNGÖR

E-posta Yazdır PDF

Erol GüngörProf. Erol Güngör (d. 25 Kasım 1938, Kırşehir – 24 Nisan 1983, İstanbul), Türk sosyal psikoloji profesörü.

Hayat Hikâyesi Hakkında

1956 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk bölümüne kaydoldu. Burada hocası Fethi Gemuhluoğlu onu Mümtaz Turhan’la tanıştırdı. Mümtaz Turhan hocanın teşvikiyle hukuk fakültesinden ayrılıp İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne kaydını yaptırdı. 1961 yılında fakülteden mezun olan Güngör, 1975’te bu fakültede resmî göreve başladı. Fransızca ve İngilizce de öğrenen Erol Güngör, misafir profesör olan Hains’in asistanlığını yaptı ve onun ders notlarını Türkçe'ye çevirdi.

Tecrübî Psikoloji kürsüsünde asistan oldu. Bu sırada Türkiye’de yeni bir bilim dalı olan Sosyal Psikolojiye yöneldi. Bu disiplinin önemli eserlerinden Krech ve Crithfield'in Sosyal Psikoloji kitabını Türkçe'ye çevirdi. 1965'de “Kelâmî (Verbal) Yapılarda Estetik Organizasyon” adlı teziyle doktor oldu. 1966'da ABD Colorado Üniversitesinden tanınmış sosyal-psikolog Kenneth Hammond'un daveti üzerine Amerika'ya gitti. Bu üniversitenin Davranış Bilimleri Enstitüsünde milletlerarası bir ekibin araştırmalarına katıldı. Sosyal-psikoloji ders ve seminerlerini yürüttü. “Şahıslar arası İhtilafların Çözümünde Lisanın Rolü” konulu teziyle 1970 yılında doçent oldu. Akademik çalışmalarının yanı sıra çeşitli yerlerde yazılar yazmaya devam etti. Erol Güngör üniversitede verdiği derslerle, ilmi yayınlarıyla Türkiye'de sosyal-psikoloji dalını önemli bir saha haline getirdi. Devlet Planlama Teşkilatı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Kültür Bakanlığı’nın çeşitli komisyonlarında görev alan Güngör, 1978 yılında "Değerler Psikolojisi Üzerinde Araştırmalar" adlı teziyle profesör oldu. 1982 yılında YÖK tarafından Selçuk Üniversitesi’ne rektör tayin edildi ve bu görevi sırasında 24 Nisan 1983’te geçirdiği bir kalp krizi sonucunda öldü.

En verimli dönemi 70'li yıllardır. Hemen hemen bütün eserlerinde geleneği, halk, kültür, din ve şahsiyet ile yorumlamaktadır. Güngör'ün muhafazakârlığı statükoculuğa kapalı, değişimlere ve yenilikçiliğe açıktır.

Yazı ve Kitapları

Erol Güngör’ün yazıları Türk Yurdu, Hisar, Türk Birliği, Töre, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü, Milli Eğitim ve Kültür, Milli Kültür, Konevî, Toprak ve Diriliş dergileri ile, Millet, Hergün, Yeni Düşünce, Yeni Sözcü, Yol, Ayrıntılı Haber, Yeni İstanbul ve Ortadoğu gazetelerinde yayınlandı. Bunlardan 1974–1977 tarihleri arasında başyazarlığını yaptığı Ortadoğu Gazetesi onun Türk fikir hayatında yer edinmesi ve popülerleşmesine önemli katkı sağlamıştır.

Türkiye’nin yetiştirdiği nadir bir fikir adamı, Sosyal-psikolog ve yazardı. Gençlere şu sözleriyle yol gösteriyordu “Gençler ideoloji yerine fikir sahibi olmayı tercih ederlerse kendilerinden beklenen hizmeti yapabilirler. Cemiyetçi ve partici üniversite gençlerine böyle bir eşkıyalığı hiç de uygun görmeyenler, yumruklu kavga yerine fikir mücadelesini tavsiye ediyorlar. Bunlar kardeş kardeş otursun, fikirlerini münakaşa etsinler, deniyor. Acaba bu münakaşayı yapacak olan hangi fikirdir, nerededir? Fikir sahibi olan bir insan nasıl olur da karşısındakiyle yumruklaşır? Memleketteki babasına bir sahife doğru Türkçe mektup yazamayan, fakülteye vereceği dilekçeyi başkalarına danışan bu gençler hangi fikrin münakaşasını yapacaklar?”.

Güngör, tabulara izin vermeden geniş bir yelpazede, günümüze ve insanımıza dair önemli meseleler hakkındaki birçok soruya cevap aramıştır. Aynı zamanda yabancı fikir adamlarından birçok çeviri yaparak hem doğuyu hem de batıyı tanıyan Güngör, bu araştırmalarını Tarih, sosyoloji, İslam-Tasavvuf gibi konu başlıkları altında okuyucularına sunmuştur.

Güngör, gençlik yaşlarında Ziya Gökalp'tan büyük ölçüde etkilenmiştir. Yaşça ve kültürce ilerledikçe Gökalp'ın etki ve fikirlerinden sıyrılmıştır. Bilhassa Gökalp'ın kültür ve medeniyet ayrımını şiddetle tenkit etmiş ve bu iki unsurun ayrılamayacağını söylemiştir. “İslam’ın Bugünkü Meseleleri” isimli kitabı Erol Güngör bibliyografyasında önemli bir yere sahiptir. Bu kitap 80’lerde yükselmeye başlayan “siyasi islam” cereyanına yöneltilmiş bir yorum olarak okunabilir. 19. yy’da İslam’ın ortaya koyduğu medeniyetin mağlup olduğunu, ancak temel probleminin modern hayata uygun bir hukuk sisteminin yeniden üretilmesinde yattığına dikkat çeker; içtihat kapısının kapalı olduğu görüşünü eleştirir ve İslam’ın kendi içinde tutarlı ve dengeli bir değerler sistemi sunduğunu, özellikle 20.yy’ın İslam prensiplerine çok geniş bir uygulama sahası verebileceğini öne sürer.

"Türk Kültürü ve Milliyetçilik" isimli eseri ise Türk milliyetçiliği ve Türk kültürü ile ilgili çeşitli dergilerde neşredilen makalelerinden oluşmuştur.

Eserlerinde Türk toplumunun Tanzimat'tan bu yana yaşadığı kimlik sorununa ve kültür buhranına parmak basmıştır.

17 kitaba imza atan Erol Güngür'ün eserlerinin bir kısmı çeviri metinlerden oluşmaktadır.

Telif Eserleri

  • Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak
  • Dünden Bugüne Tarih Kültür ve Milliyetçilik
  • İslam'ın Bugünkü Meseleleri
  • İslam Tasavvufunun Meseleleri
  • Kültür Değişmesi ve Milliyetçilik
  • Sosyal Meseleler ve Aydınlar
  • Türk Kültürü ve Milliyetçilik
  • Türkiye'de Misyoner Faaliyetleri
  • Tarihte Türkler
  • Kelâmî Sahada Estetik Yapı Organizasyonu
  • Şahıslar Arası İhtilafların Çözümünde Lisanın Yönü
  • Değerler Psikolojisi Üzerine Araştırmalar

Tercüme Eserleri

  • Batı Düşüncesindeki Büyük Değişme, Paul Hazard'dan
  • Dünyayı Değiştiren Kitaplar, Robert Bingham Downs'dan
  • İktisadi Gelişmelerin Merhaleleri, Walt Whitman Rostow'dan
  • Sosyal Psikoloji, David Krech ve Richard S. Crutchfield'dan
  • Yirminci Asrın Manası, Kenneth Boulding'den